KATEDRA UKRAINISTYKI UJ

adresy:

Katedra Ukrainistyki UJ

ul. Krupnicza 35
31-120 Kraków
tel. (+48 12) 422-10-33 w. 1418
e-mail: AFAL@vela.filg.uj.edu.pl

sekretariat Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej

Al. Mickiewicza 11
31-120 Kraków
tel. 421-48-76
633-63-77 wewn. 25-09

W roku akademickim 2001/2002 na ukrainistyce studiowało ogółem 101 studentów. Katedra dysponuje odrębną biblioteką zawierającą książki oraz podstawowe czasopisma naukowe z zakresu filologii ukraińskiej. W bibliotece zatrudniona jest bibliotekarka mgr Bogdana Pęcak - starszy bibliotekarz.

Oprócz tego Katedra posiada także niezbędne wyposażenie techniczne:

1.komputery - trzy jednostki, w tym terminal Internetu wraz z obsługą poczty e-mail;

2. dwa kserografy;

3. sprzęt audiowizualny - telewizor, video magnetofon, radiomagnetofony;

4. bibliotekę audiowizualną.

Zajęcia dydaktyczne prowadzone są w czterech budynkach:

Budynek Katedry Ukrainistyki - ul. Krupnicza 35, sale 1a i 4;

Budynek Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej - ul. Krupnicza 35, sala 6;

Collegium Paderevianum - Al. Mickiewicza 9, sala 09;

Małe Collegium Paderevianum – sala 110, 214.

W Katedrze działa Studenckie Koło Naukowe Ukrainistów, organizujące naukowe i kulturalne życie studentów. Opiekunem naukowym Koła jest prof. dr hab. Włodzimierz Mokry, przewodniczącym – Anna Bileńki, studentka V roku.

Studia w Katedrze Ukrainistyki trwają pięć lat (10 semestrów) i kończą się uzyskaniem tytułu magistra ukrainistyki.

Podstawowymi formami działalności dydaktycznej są:

1. wykłady - kursowe, monograficzne i fakultatywne;

2. konwersatoria;

3. ćwiczenia;

4. zajęcia językowe - praktyczna nauka języka ukraińskiego oraz lektoraty: drugiego języka wschodniosłowiańskiego i języków zachodnioeuropejskich (jeden do wyboru);

5. seminaria.

Program kształcenia i warunki uzyskania dyplomu

Warunkiem uzyskania dyplomu ukończenia studiów ukrainistycznych jest zrealizowanie podanego niżej programu nauczania oraz zdanie egzaminu magisterskiego.

UWAGI o programie studiów

Program studiów przewiduje przedmioty obligatoryjne, wykłady fakultatywne oraz przedmioty specjalizacyjne.

Na roku I i II wszystkie przedmioty są obligatoryjne. Również lektorat drugiego języka wschodniosłowiańskiego jest obowiązkowy i rozpoczyna się w II semestrze II roku, jedynie wybór języka białoruskiego bądź rosyjskiego należy do studenta. Program roku I-II nie przewiduje przesunięcia zaliczenia któregokolwiek z przedmiotów na późniejszy semestr bądź rok.

Praktycznie do III roku włącznie studenci powinni zaliczyć wszystkie przedmioty o charakterze propedeutycznym, bądź ogólnym “międzykierunkowym” czy ”międzywydziałowym”. Dlatego też w letniej sesji roku III przewidziany jest egzamin kończący 6-semestralny kurs języka zachodniego.

Wybór specjalizacji (historycznoliterackiej bądź językoznawczej) dokonuje się na początku roku IV i wiąże się z koniecznością zaliczenia - oprócz seminarium magisterskiego i 2 wykładów monograficznych (w I semestrze IV roku i w I semestrze V roku) po 30 godz. każdy - przedmiotów specjalistycznych.

Program studiów.

I ROK

Nazwa przedmiotu

Forma zajęć

Ilość godzin

Forma oceny

Punkty ECTS

Og.

semestr

  

II

I

II

I

II

I

II

  

Praktyczna nauka

języka ukraińskiego

(jęz. ukr.)

ćw.

ćw.

90*

lub

120

90*

lub

120

zal.

egz.

4

8

12

Historia literatury

ukraińskiej

(jęz. pol.)

w.

ćw.

w.

ćw.

30

30

30

30

zal.

egz.

1

3

2

4

10

Gramatyka opisowa języka ukraińskiego

(jęz. pol. i ukr.)

w.

ćw.

w.

ćw.

30

30

30

30

zal.

egz.

1

3

2

4

10

Gramatyka opisowa języka polskiego

(jęz. pol.)

ćw.

  

30

 

egz.

  

3

-

3

Wstęp do literaturo-znawstwa

(jęz. pol.)

konw.

konw.

30

30

zal.

zal.

2

2

4

Wstęp do języko-

znawstwa

(jęz. pol.)

konw.

  

30

 

zal.

  

2

  

2

Wstęp do filologii słowiańskiej

(jęz. pol.)

  

konw.

  

30

 

zal.

  

2

2

Gramatyka języka staro-cerkiewno-słowiańskiego (jęz.pol.)

  

konw.

  

30

 

zal.

-

2

2

Historia Ukrainy

(jęz. pol.)

w.

konw.

w.

konw.

30

30

30

30

zal.

zal.

1

2

1

2

6

Współczesne życie

literackie Ukrainy

(jęz. pol.)

  

konw.

 

30

 

zal.

-

2

2

Historia sztuki ukraińskiej

(jęz. pol.)

w.

  

30

  

zal

  

1

-

1

Praktyczna nauka języka zachodniego

ćw.

ćw.

60

60

zal.

zal.

2

2

4

Łacina

konw.

konw.

30

30

zal.

zal.

1

1

2

razem:

                

60

* Studenci zaczynający naukę języka od podstaw mają na I roku studiów zwiększony wymiar godzin.

Oprócz przedmiotów wyszczególnionych w siatce godzin studenci zobowiązani są zaliczyć w ciągu pięciu lat studiów w dowolnym terminie wybrane przez siebie dwa wykłady fakultatywne w wymiarze 60 godzin. Proponowany zakres wykładów fakultatywnych podawany jest każdego roku w oparciu o tematykę wykładów wygłaszanych we wszystkich jednostkach organizacyjnych UJ.

II ROK

Nazwa przedmiotu

Forma zajęć

Ilość godzin

Forma oceny

Punkty

ECTS

Og.

semestr

I

II

I

II

I

II

I

II

  

Praktyczna nauka

języka ukraińskiego

(jęz. ukr.)

ćw.

ćw.

90

90

zal.

egz.

4

8

12

Historia literatury

ukraińskiej (jęz.ukr.)

w.

ćw.

w.

ćw.

30

30

30

30

zal.

egz.

1

3

2

4

10

Gramatyka opisowa języka ukraińskiego

(jęz. pol. i ukr.)

w.

ćw.

w.

ćw.

30

30

30

30

zal.

egz.

1

3

2

4

10

Analiza dzieła literackiego (jęz.pol.)

konw.

  

30

  

zal.

  

3

-

3

Gramatyka języka staro-cerkiewno-słowiańskiego (jęz.pol.)

konw.

  

30

 

egz.

  

4

-

4

Historia języka

ukraińskiego (gramat. hist.)

(jęz. pol.)

  

w.

ćw.

30

30

  

zal.

-

1

2

3

Historia Ukrainy (jęz. pol.)

w.

konw.

  

15

30

 

egz.

  

2

3

-

5

Kultura duchowa

Słowian Wschodnich

(jęz. pol.)

konw.

  

30

 

zal.

  

1

-

1

Historia filozofii

(jęz. pol.)

w.

w.

30

30

zal.

egz.

1

3

4

Praktyczna nauka języka zachodniego

ćw.

ćw.

60

60

zal.

zal.

2

2

4

Łacina

ćw.

  

30

 

egz.

  

3

-

3

Lektorat języka białoruskiego lub rosyjskiego

 

ćw.

  

30

 

zal.

-

1

1

razem:

               

60

III ROK

Nazwa przedmiotu

Forma zajęć

Ilość godzin

Forma oceny

Punkty

ECTS

Og.

semestr

I

II

I

II

I

II

I

II

  

Praktyczna nauka języka ukraińskiego (jęz. ukr.)

ćw.

ćw.

90

90

zal.

egz.

6

8

14

Historia literatury ukraińskiej

(jęz. ukr.)

w.

ćw.

w.

ćw.

30

30

30

30

zal.

egz.

1

5

2

6

14

Historia literatury

powszechnej

(jęz. pol.)

  

w.

  

30

 

zal.

-

2

2

Historia języka

ukraińskiego

(gramat.hist.)

(jęz. pol.)

w.

ćw.

konw.

30

30

30

zal.

egz.

1

2

5

8

Realioznawstwo

(jęz. ukr.)

konw.

konw.

30

30

zal.

zal.

1

1

2

Translatoryka

(jęz. pol.)

w.

ćw.

w.

ćw.

15

30

15

30

zal.

zal.

1

3

1

5

10

Praktyczna nauka języka zachodniego

ćw.

ćw.

60

60

zal.

egz.

2

4

6

Lektorat języka białoruskiego lub rosyjskiego

ćw.

ćw.

30

30

zal.

zal.

2

2

4

razem

               

60

IV ROK

Nazwa przedmiotu

Forma zajęć

Ilość godzin

Forma oceny

Punkty

ECTS

Og.

semestr

I

II

I

II

I

II

I

II

  

Praktyczna nauka języka ukraińskiego

(jęz. ukr.)

ćw.

ćw.

90

90

zal.

egz.

8

10

18

Historia literatury ukraińskiej

(jęz. pol.)

w.

ćw.

  

30

30

  

egz.

  

2

4

-

6

Historia literatury powszechnej

(jęz. pol.)

w.

 

30

 

egz.

  

4

-

4

Zarys literatury

rosyjskiej

(hist. lit.) (jęz. pol.)

w.

w.

30

30

zal.

zal.

2

2

4

Teoria literatury z metodologią

(hist.lit.) (jęz. pol.)

konw.

konw.

30

30

zal.

egz.

3

5

8

Gramatyka porównawcza języków słowiańskich (językozn.)

(jęz. pol.)

konw.

konw.

30

30

zal.

egz.

3

5

8

Język starogrecki (językozn.) (jęz. pol.)

ćw.

ćw.

30

30

zal.

zal.

2

2

4

Seminarium magisterskie

sem.

sem.

30

30

zal.

zal.

4

8

12

Lektorat języka białorus-kiego lub rosyjskiego

ćw.

  

30

 

egz.

  

4

-

4

Wykład monograficzny (hist.lit./ językozn.)

w.

  

30

 

zal.

  

2

-

2

razem

               

58

spec. literaturozn.

                

58

spec. językozn.

                

58

Dwa dodatkowe punkty uzyskiwane są za zaliczenie dwu wykładów fakultatywnych, które student jest
zobowiązany zaliczyć w ciągu pięciu lat studiów.

Wykład z historii literatury rosyjskiej studenci ze specjalizacji językoznawczej mogą zaliczać jako wykład fakultatywny.

Studenci, którzy chcą uzyskać uprawnienia nauczycielskie zgodnie z obowiązującym na Uniwersytecie Jagiellońskim programem kierunku nauczycielskiego zaliczają te przedmioty w Studium Pedagogicznym UJ. Instytut zapewnia im zajęcia z "Metodyki nauczania języków obcych" w wymiarze 60 godz. oraz 30 godz., w ramach praktyki w szkole w Legnicy bądź w Przemyślu.

V ROK

Nazwa przedmiotu

Forma zajęć

Ilość godzin

Forma oceny

Punkty

ECTS

Og.

semestr

I

II

I

II

I

II

I

II

  

Praktyczna nauka języka ukraińskiego

(jęz. ukr.)

ćw.

ćw.

60

60

egz.

zal.

12

4

16

Seminarium magisterskie

sem.

sem.

30

30

zal.

zal.

10

12

22

Wykład monograficzny (hist.-lit./ językozn.)

w.

 

30

  

zal.

  

2

-

2

Egzamin magisterski

              

20

20

razem

                

60

Tematyka proponowanych wykładów monograficznych podawana jest na początku roku akademickiego.

EGZAMIN MAGISTERSKI

Egzamin magisterski obejmuje obronę pracy magisterskiej oraz egzamin z zakresu danej specjalizacji w obecności promotora, recenzenta pracy magisterskiej oraz członka komisji.

PRAKTYKA PEDAGOGICZNA

IV rok - zajęcia z metodyki 60 godz. razem z rusycyst. /dr M. Jahn/

Hospitowanie lekcji w szkole /30 godz./

V rok - praktyka - 10 tygodni /1 września –15 listopada/

Szkoła w Przemyślu lub Legnicy. Instytut płaci za praktykę nauczycielowi - opiekunowi praktykantów. Studenci samodzielnie finansują wyżywienie i zakwaterowanie.

Przedmioty

Praktyczna nauka języka ukraińskiego

Celem praktycznej nauki języka ukraińskiego jest opanowanie współczesnego ukraińskiego języka literackiego, a więc biegła znajomość języka w mowie i w piśmie w zakresie wszystkich poziomów jego funkcjonowania. Formy nauczania: ćwiczenia praktyczne w mówieniu, czytaniu i pisaniu, filmy ukraińskie (video), słuchanie i streszczenie ze słuchu nagrań dialogów. Przedmiot trwa 10 semestrów (od I - IV roku po 90 godz. w semestrze, a na roku V po 60 godz. w semestrze). Egzaminy po 2 sem. na końcu każdego roku I - IV, a na roku V egzamin z całości materiału w sesji zimowej.

Praktyczna nauka języka ukraińskiego I

ćwiczenia, sem. 1-2, 6 godz. tyg., pkt. 4 + 8

mgr Przemysław Tomanek

mgr Denys Pilipowycz

mgr Joanna Dubrowska

Tematyka:

Współczesny język ukraiński w zakresie: norm ortoepicznych i intonacji; zasady ukraińskiej ortografii (pisownia apostrofu, miękkiego znaku oraz niektórych specyficznych połączeń literowych) i podstawowe normy gramatyczne; podstawowe słownictwo ukraińskie, umożliwiające konwersację na tematy z życia codziennego (znajomość, człowiek, rodzina, szkoła, uniwersytet, określenie czasu, miejsca, podstawowe zwroty grzecznościowe), pogoda, mieszkanie, wybitne postaci kultury ukraińskiej, Boże Narodzenie, Wielkanoc.

Podstawowa literatura przedmiotu:

B. Zinkiewicz-Tomanek, H. Strelczuk, O. Kamjanaja, Rozmówki polsko-ukraińskie, Kraków 1993

I. Huk, M. Kawecka, Wywczajemo ukrajins’ku mowu. Podręcznik do nauki języka ukraińskiego, Lublin 1994

I. Huk, L. Szost, Wywczajemo ukrajins`ku mowu, Warszawa 1997

J. Śpiwak, Podręcznik języka ukraińskiego, Warszawa 1996

Ukrajins’kyj prawopys‚ Kyjiw 1993

formy oceny:

kontrolne dyktanda, tłumaczenia podstawowych konstrukcji gramatycznych i zwrotów językowych, kontrolne streszczenia opowiadań "ze słuchu". Lektura obowiązkowa: wybrany przez lektora współczesny tekst literacki (proza) o obj. ok.10 stron (I semestr) i 40 stron (II semestr).Czytanie, opowiadanie, słownictwo

formy zaliczenia:

egzamin po 2 semestrze - pisemny (dyktando, streszczenie, tłumaczenie) oraz ustny

Praktyczna nauka języka ukraińskiego II

ćwiczenia, sem. 1-2, 6 godz. tyg., pkt. 4 + 8

mgr Przemysław Tomanek

Tematyka:

Opanowanie współczesnego języka ukraińskiego w zakresie: odmiany poszczególnych części mowy w szczególności liczebnika, zaimka i czasownika; doskonalenie wymowy (akcent i intonacja) doskonalenie zasad ukraińskiej ortografii (pisownia imion własnych rodzimych i obcego pochodzenia; pisownia ukraińskich sufiksów i prefiksów); opanowanie podstawowego słownictwa ukraińskiego, umożliwiającego konwersację na tematy z życia codziennego (teatr, kino, radio, telewizja, poczta, usługi, biblioteka, nauka, oświata, muzeum, podróż); zwroty grzecznościowe: wyrażanie akceptacji, niezadowolenia itp.

Podstawowa literatura przedmiotu:

I. Huk, M. Kawecka, Wywczajemo ukrajins’ku mowu. Podręcznik do nauki języka ukraińskiego, Lublin 1994

I. Huk, L. Szost, Wywczajemo ukrajins`ku mowu, Warszawa 1997

J. Śpiwak, Podręcznik do nauki języka ukraińskiego, Warszawa 1996

Ukrajins’kyj prawopys‚ Kyjiw 1993

O.M. Paziak, O.A. Serbens’ka, M.I. Furduj, L.J. Szewczenko, Ukrajins’ka mowa. Praktykum, Kyjiw 1990

formy oceny:

kontrolne dyktanda, tłumaczenia różnych konstrukcji gramatycznych i zwrotów językowych, kontrolne streszczenia opowiadań "ze słuchu". Lektura obowiązkowa: wybrany przez lektora współczesny tekst literacki (proza) o obj. ok.100 stron (na rok). Czytanie, opowiadanie, słownictwo

formy zaliczenia:

egzamin po 2 semestrze - pisemny (dyktando, streszczenie, tłumaczenie) oraz ustny

Praktyczna nauka języka ukraińskiego III

ćwiczenia, sem. 1-2, 6 godz. tyg., pkt. 6+ 8

mgr Żanna Ostrzyńska

Tematyka:

Doskonalenie znajomości współczesnego języka ukraińskiego w zakresie: 1) przyswojonych nawyków językowych (ustne streszczenie przeczytanego albo usłyszanego tekstu, umiejętność prowadzenia dialogu, dyskusji na zadany temat itp); wyraźnego czytania tekstów; zapisu dyktowanych tekstów, pisania streszczeń tekstów (z elementami twórczości własnej); pisanie tekstów na zadany temat; ustny i pisemny przekład prostych tekstów; 2) opanowania podstawowych zasad ortografii ze szczególnym uwzględnieniem pisowni wyrazów obcego pochodzenia, form przypadków liczebnika, pisowni razem, osobno i przez pauzę imiennych części mowy, pomocniczych części mowy, opanowania zasad pisowni i użycia ukraińskich przysłówków. 3) doskonalenia słownictwa ukraińskiego związanego z tematami: etykieta językowa, korespondencja (urzędowa i prywatna), reklama, sytuacja ekologiczna na Ukrainie, Ukraina i świat, miasta Ukrainy, zwyczaje, obrzędy, wierzenia; wzbogacanie słownictwa - synonimy, antonimy, homonimy, paronimy, frazeologizmy.

Podstawowa literatura przedmiotu:

I. Huk, L. Szost, Wywczajemo ukrajins’ku mowu. Podręcznik do nauki języka ukraińskiego dla zaawansowanych, Warszawa 1997

J. Śpiwak, Podręcznik do nauki języka ukraińskiego, Warszawa 1996

Ukrajins’kyj prawopys‚ Kyjiw 1993

O.M. Paziak, O.A. Serbens’ka, M.I. Furduj, L.J. Szewczenko, Ukrajins’ka mowa. Praktykum, Kyjiw 1990

formy oceny:

kontrolne dyktanda, tłumaczenia zdań i tekstów ciągłych, kontrolne streszczenia opowiadań "ze słuchu". Lektura obowiązkowa: wybrany przez lektora współczesny tekst literacki (proza) o obj. ok.150 stron (na rok). Czytanie, opowiadanie, słownictwo

formy zaliczenia:

egzamin po 2 semestrze - pisemny (dyktando, streszczenie, tłumaczenie) oraz ustny

Praktyczna nauka języka ukraińskiego IV

ćwiczenia, sem. 1-2, 6 godz. tyg., pkt. 8 + 10

wakat

Tematyka:

Doskonalenie znajomości współczesnego języka ukraińskiego w zakresie: wymowy, gramatyki (morfologii i składni) i ortografii; doskonalenia znajomości rekcji czasowników ukraińskich; doskonalenia znajomości słownictwa ukraińskiego ze szczególnym uwzględnieniem przypadków homonimii międzyjęzykowej; wyrażania stosunków: warunku, przyzwolenia; doskonalenia znajomości słownictwa z punktu widzenia jego nacechowania stylistycznego: język literacki i język kolokwialny; zagadnień kultury języka; tematów: ogólne wiadomości o współczesnej Ukrainie, realioznawstwo, prasa ukraińska, życie społeczno-literackie, system polityczny Ukrainy, system opieki zdrowotnej, system oświaty, ukraińska architektura, malarstwo, film, muzyka, sport, terminologia techniczna, kosmos..

Podstawowa literatura przedmiotu:

Ukrajins’kyj prawopys‚ Kyjiw 1993

Ukrajins’kyj Istorycznyj Kalendar ’96 (Kyjiw 1995)

Istorycznyj Kalendar ’97 (Kyjiw 1996)

Kultura ukrajins’koji mowy, red. W.M. Rusaniws’kyj, Kyjiw 1990

formy oceny:

kontrolne dyktanda, tłumaczenia zdań i tekstów ciągłych, kontrolne streszczenia opowiadań "ze słuchu". Referaty - 2 w ciągu roku. Lektura obowiązkowa: wybrany współczesny tekst literacki (proza) o obj. ok.150 stron (na rok). Czytanie, opowiadanie, słownictwo.

formy zaliczenia:

egzamin po 2 semestrze - pisemny (streszczenie, test gramatyczny) oraz ustny

Praktyczna nauka języka ukraińskiego V

ćwiczenia, sem. 1-2, 4 godz. tyg., pkt. 12 + 4

wakat

Tematyka:

Doskonalenie znajomości współczesnego języka ukraińskiego w zakresie: opanowania słownictwa ukraińskiego z dziedziny ekonomii, prawa, nauk społecznych, biznesu; podwyższanie znajomości języka ukraińskiego z punktu widzenia jego nacechowania stylistycznego: język literacki i język kolokwialny; zagadnień kultury języka; tematów: życie społeczno-polityczne, wydarzenia polityczne i kulturalne na Ukrainie i na świecie, wybitne postaci w historii i teraźniejszości (polityka, kultura).

Podstawowa literatura przedmiotu:

A. P. Kowal, Praktyczna stylistyka ukrajins`koji mowy, Kyjiw

O. D. Ponomariw, Praktyczna stylistyka ukrajins`koji mowy,Kyjiw

Ukrajins’kyj prawopys‚ Kyjiw 1993

formy oceny:

kontrolne dyktanda, tłumaczenia zdań i tekstów ciągłych, kontrolne streszczenia opowiadań "ze słuchu". Lektura obowiązkowa: wybrany współczesny tekst literacki (proza) o obj. ok.75 stron (I sem.). Czytanie, opowiadanie, słownictwo

formy zaliczenia:

egzamin po 1 semestrze z całości materiału - pisemny (test gramatyczny, wypracowanie na dowolny temat, tłumaczenie) oraz ustny

Historia literatury ukraińskiej

Wykład ma na celu przedstawienie (z odwołaniem do opracowań i podręczników) ogólnego obrazu procesu rozwoju literatury ukraińskiej. Poprzez prezentację piśmiennictwa ukraińskiego od jego narodzin do czasów współczesnych. Uwzględniana jest zarówno ewolucja jak i kontekst historyczny, kulturalny i społeczno-polityczny. Natomiast zadaniem ćwiczeń jest nauczenie analizy, interpretacji, a także samodzielnej oceny tekstów literackich, umiejętności korzystania z opracowań naukowych, wypowiadania się na ich temat.

Historia literatury ukraińskiej I

wykład kursowy, sem. 1-2, 2 godz. tyg. pkt. 1+ 2

prof. dr hab. Włodzimierz Mokry

ćwiczenia, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 3 + 4

mgr Alicja Nowak

Tematyka:

Semestr I - Piśmiennictwo i kultura epoki Rusi Kijowskiej. Monumentalny i ornamentalny styl twórczości epoki. Literatura świecka i religijna. Literatura wieku XIV i I poł. wieku XVI. Drugi wpływ południowosłowiański. Łacińsko-polski nurt w kulturze i literaturze ukraińskiej. Utwory poetyckie 2 poł. XVI- 1 poł. XVII w. Literatura pierwszego odrodzenia. Renesans, reformacja, polemika wokół unii religijnej 1596 roku. Akademia Kijowsko-Mohylańska.

Semestr II - Utwory poetyckie 2 poł. wieku XVII i twórczość wieku XVIII. Latopisy kozackie. Pieśni duchowne i obrzędowe. Hryhorij Skoworoda - twórczość i filozofia. Klasycyzm i sentymentalizm. Drugie odrodzenie w literaturze ukraińskiej.

Podstawowa literatura przedmiotu:

D. Czyżews’kyj, Istorija ukrajins’koji literatury. Wid poczatkiw do doby realizmu, Ternopil’ 1994

  1. Łepki, Zarys literatury ukraińskiej. Podręcznik informacyjny, Warszawa-Kraków 1930

M. Wozniak, Istorija ukrajins`koji literatury, kn. 1, Lwiw 1992

W. Mokry, Od Iłariona do Skoworody. Antologia poezji ukraińskiej XI-XVIII w., Kraków 1996

formy oceny: samodzielna wypowiedź na dany temat, dwa pisemne kolokwia w semestrze, pisemna praca semestralna

formy zaliczenia: egzamin po 2 semestrze - pisemny oraz ustny

Historia literatury ukraińskiej II

wykład kursowy, sem. 1-2, 2 godz. tyg. pkt.1 + 2

prof. dr hab. Włodzimierz Mokry

ćwiczenia, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 3 + 4

mgr Alicja Nowak, mgr Janusz Szlifiński

Tematyka:

Semestr I - Romantyzm: termin, jego wieloznaczność. Podłoże filozoficzno-religijne. Estetyka romantyzmu i jego wyróżniki w literaturze, sztukach plastycznych, muzyce, teatrze. Specyfika romantyzmu ukraińskiego - pojęcie “ukraińskiego odrodzenia romantycznego”. Założenia programowe i literatura preromantyzmu i romantyzmu ukraińskiego w trzech głównych ośrodkach - Charków, Kijów, Lwów. Ukraińskie przełomy literackie wobec programowych założeń literatur narodowych epoki romantyzmu. Przekładowa, literacka i wydawnicza działalność twórców klasycyzmu i romantyzmu ukraińskiego. Dzieje Ukrainy w ujęciu badaczy z tego okresu. Przełomowe znaczenie almanachu “Rusałka Dniestrowa" w odrodzeniu ukraińskiego życia literackiego w Galicji. Życie, twórczość literacka, przekładowa oraz działalność naukowa i wydawnicza lwowskiego ugrupowania literackiego “Ruska Trójca”. Działalność i dokumenty programowe kijowskiego Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego. Życie i twórczość Tarasa Szewczenki. Wpływ latopisów kozackich. Szkoła ukraińska w romantyzmie polskim. Stosunki ukraińsko-rosyjskie.

Semestr II - Realizm. Założenia ideowe i estetyczne. I. Franko (1856-1916). Ogólna charakterystyka twórczości poetyckiej, prozatorskiej, dramaturgicznej, naukowej, translatorskiej, popularyzatorskiej, wydawniczej. Wybrane utwory z tomów poetyckich. Naturalizm w literaturze ukraińskiej. Dramaturgia ukraińska lat 1870-1890. Ogólna charakterystyka poezji 70-90 lat XIX w. Literatura ostatnich lat XIX i początku XX w. Przełom modernistyczny. Podłoże filozoficzno-społeczne, estetyka modernizmu - symbolizm, ekspresjonizm, impresjonizm, futuryzm. Dyskusje wokół dekadentyzmu. Liryka - przegląd wybitnych utworów. Proza - charakterystyka wybranych utworów. Ogólna charakterystyka twórczości przedstawicieli “Młodej Muzy”. Dramaturgia końca XIX - początku XX w. Czasopiśmiennictwo przełomu stuleci w Galicji i na Ukrainie Naddnieprzańskiej.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Istorija ukrajins`koji literatury XIX st, u 3-ch kn., za red. M. T. Jacenka, Kyjiw 1995-97

W. Mokry, “Ruska Trójca”. Karta z dziejów życia literackiego Ukraińców w Galicji w pierwszej połowie XIX w., Kraków 1997

F. Nieuważny, O poezji ukraińskiej. Od Iwana Kotlarewskiego do Liny Kostenko, Białystok 1993

Chrestomatija nowoji ukrajins’koji literatury, tom perszyj. Persza polowyna XIX st., Kyjiw 1926

J. Jędrzejewicz, Noce ukraińskie albo rodowód geniusza, Warszawa 1961

formy oceny:

samodzielna wypowiedź na dany temat, dwa pisemne kolokwia w semestrze, pisemna praca semestralna

formy zaliczenia:

egzamin po 2 semestrze - pisemny oraz ustny

Historia literatury ukraińskiej III

wykład kursowy, sem. 1-2, 2 godz. tyg. pkt. 1 + 2

wakat

ćwiczenia, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 5 + 6

mgr Janusz Szlifiński, mgr Olga Kich-Masłej

Tematyka:

Semestr I - okres 1900-1917. Koniec XIX i początek XX wieku jako okres wczesnego modernizmu ukraińskiego. Jego źródła epistemologiczne i kulturologiczne. Kalakahatywność i ambiwalentność modeli modernizmu w poezji (B. Łepkyj, P. Karmans’kyj, W. Paczows’kyj, S. Twerdochlib, H. Czuprynka, A. Kryms’kyj, M. Filans’kyj, O. Oles’, M. Woronyj), prozie (N. Kobryns’ka, M. Jackiw, L. Pocharews’kyj, O. Katrenko, O. Pluszcz i in.), dramaturgii (S. Czerkasenko, S. Jaryczews’kyj, W. Paczows’kyj, O. Oles’ i in.). Teoretyczny dyskurs modernistyczny (W. Szczurat, Ł. Ukrainka, O. Łuc’kyj, B. Łepkyj, M. Jewszan, I. Franko i in.). Modernizm jako poetyczna gnosis (I. Franko), feminizm (O. Kobylans’ka), metafizyka twórczości (Ł. Ukrainka), witalizm (M. Kociubyński). Fenomen ekspresjonizmu. W. Stefanyk. “Szkoła wiedeńska” w modernizmie ukraińskim. M. Czeremszyna, Ł. Martowycz, Je. Mandyczews’kyj. “Uczciwość wobec siebie” jako nowe prawo etyczne i rodzaj dyskursu. W. Wynnyczenko. “Nowa religijność” i chrześcijaństwo. O. Pluszcz, T. Bordulak. Dyskurs humanistyczny. A. Teslenko. Tradycyjny psychologizm. Ł. Janows’ka, N. Romanowycz-Tkaczenko, U. Krawczenko, M. Łewyc’kyj. Estetyka narodowowyzwoleńcza. P. Hrabows’kyj. Pierwsza wojna światowa i odnowa dyskursu modernistycznego. S. Wasylczenko, strzelcy siczowi.

Semestr II - okres 1918-1953. Główne kierunki rozwoju literatury ukraińskiej w okresie odrodzenia narodowego. Teleologia dyskursu elitarnego, jej przejawy w teorii i praktyce. Integralność modeli epistemologicznych i proza ornamentalna. M. Chwylowyj, A. Lubczenko, M. Iwczenko, J. Janows’kyj, H. Kosynka, J. Szpoł. Proza narracyjna. Dyskurs fantastyczno-naukowy (M. Johansen, O. Slisarenko, J. Smołycz), historyczny (B. Łepkyj), metafizyczno-psychoanalityczny (W. Pidmohylnyj, M. Mohylans’kyj, W. Petrow-Domontowycz, H. Szkurupij), jako jej podstawa. Świadomość kryzysowa i fenomen “mrocznego tekstu”. A. Holowko, B. Antonenko-Dawydowycz. Transformacja tradycyjnych gatunków elitarnych i ustanowienie nowego systemu gatunków. H. Mychajłyczenko i gatunek protreptyku. Konkordyzm jako model światopoglądowy i zasada konstrukcyjna tekstu. W. Wynnyczenko. Poezja jako semiosfera klarnetyzmu (P. Tyczyna), neoklasycyzmu (M. Ryls’kyj, M. Zerow, M. Draj-Chmara, P. Fyłypowycz, O. Burhardt), futuryzmu (M. Semenko, M. Tereszczenko, H. Szkurupij), konstruktywizmu (M. Johansen, W. Poliszczuk), neoromantyzmu (M. Bażan, W. Sosiura), sceptycyzmu i tragicznego stoicyzmu (Je. Płużnyk), witalizmu (B.-I. Antonycz). Teatr “sprawstwa lucyferycznego” Ł. Kurbasa i dramaturgia lat 20-30-tych. Groteska M. Kulisza. Ekspresjonizm M. Irczana i J. Hałana. Humanistyczna strategia J. Dniprowskiego. Komizm J. Mamontowa. Dyskurs intelektualny I. Koczerhy i gatunek poematu dramatycznego. Zawężanie się modeli elitarnych w epoce socrealizmu, ich rozwój przez “szkołę praską”. Literatura okresu drugiej wojny światowej. Neorealizm, religijność sekularna. O. Dowżenko, I. Bahrianyj, A. Lubczenko. Literatura okresu powojennego. “MUR”, “Switannja”, “Słowo”. Faustowski kod U. Samczuka, D. Humennej, L. Mosendza. Fenomen “organicznego stylu narodowego”. T. Osmaczka.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Istorija ukrajins’koji literatury kincia XIX - poczatku XX stolittia, Kyjiw 1989

Istorija ukrajins’koji literatury u dwoch tomach, za red. W. Donczyka, Kyjiw 1998, kn. 1

Ukrajins’ke slowo. Chrestomatija ukrajins’koji literatury ta literaturnoji krytyky XX st. (u trioch knyhach), Kyjiw 1994-1995, knyha 1-3

Ukrajins’ke slowo. Chrestomatija ukrajins’koji literatury ta literaturnoji krytyky (u czotyrioch knyhach), Kyjiw 1995, knyha 4

formy oceny:

samodzielna wypowiedź na dany temat, dwa pisemne kolokwia w semestrze, pisemna praca semestralna

formy zaliczenia:

egzamin po 2 semestrze - pisemny oraz ustny

Historia literatury ukraińskiej IV

wykład kursowy, sem. 1, 2 godz. tyg. pkt. 2

wakat

ćwiczenia, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 4

mgr Olga Kich-Masłej

Tematyka:

Semestr I - okres 1956-2000. “Szestydesiatnyky-dewianostnyky” jako zjawiska estetyczno-epistemologiczne. Uwydatnienie dyskursu filozoficznego. Gatunek powieści filozoficznej. I. Bahrianyj, E. Andijews’ka, W. Barka, O. Honczar, M. Rudenko. Wzajemne oddziaływanie dyskursu lirycznego i manifestacyjno-mitycznego w poezji “sześćdziesiątników”. W. Symonenko, M. Winhranows’kyj, I. Dracz, W. Korotycz, . D. Pawłyczko. “Kijowska szkoła poezji” i “grupa nowojorska”. Tragiczny stoicyzm lat 70-tych. W. Stus, I. Switłycznyj, I. Kałynec’. Fenomen “przekładów kameralnych”. Je. Swerstiuk, M. Łukasz, H. Koczur. Dyskurs fantastyczno-naukowy. “Neonarodnictwo” H. Tiutiunnyka. Poetyczne widzenie świata i proza dziwów. M. Stelmach, W. Zemlak, W. Szewczuk. Egzystencjalizm i “nadliteratura”. L. Kostenko, B. Olijnyk, I. Dracz, J. Szczerbak. Innowacje w płaszczyźnie myślenia historycznego. “Powieść głosu epok” P. Zahrebelnego, “Księga pamięci” W. Drozda. Strategia “sprawiedliwości historycznej” w literaturze lat 80-90. R. Iwanyczuk, A. Dimarow, J. Muszketyk, Je. Hucało, B. Charczuk. Proza wspomnieniowa. I. Żyłenko, W. Owsijenko. Dramaturgia lat 60-90 i syndrom “adramatyzmu”. O. Kołomijec’, M. Zarudnyj. Fenomen monodramu (J. Stelmach). Das Lesedrama (W. Barka, W. Wowk, W. Herasymczuk). Egzystencjalistyczna natura konfliktu. O. Łyszeha, O. Irwanec’. Ukraiński postmodernizm, wielowariantywność . jego modeli. J. Andruchowycz, W. Neborak, O. Zabużko, H. Pohutiak, W. Medwid’, Je. Paszkows’kyj, W. Jawors’kyj, W. Jeszkilew, O. Huculak, W. Kożelanko, M. Zakusyło i in. Homo ludens i homo fhilosophicus w ukraińskiej poezji emigracyjnej. O. Zabużko, W. Herasymiuk, I. Rymaruk, A. Bodnar, I. Malkowycz, M. Soroka, M. Korol, M. Mirosznyczenko, I. Łuczuk, N. Honczar, A. Mojsijenko, R. Sadłows’kyj, P. Midianka R. Skyba, S. Żadan i in. Ukraińskie czasopiśmiennictwo lat 60-90-tych jako przejaw myślenia alternatywnego. Studia literaturoznawcze, kulturologiczne i filozoficzne. Związki polsko-ukraińskie drugiej połowy XX wieku. Pisarze ukraińscy w Polsce w drugiej połowie XX wieku.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Istorija ukrajins’koji literatury u dwoch tomach, za red. W. Donczyka, Kyjiw 1998, kn. 1

Ukrajins’ke slowo. Chrestomatija ukrajins’koji literatury ta literaturnoji krytyky XX st. (u trioch knyhach), Kyjiw 1994-1995, knyha 2-3

Ukrajins’ke slowo. Chrestomatija ukrajins’koji literatury ta literaturnoji krytyky, Kyjiw 1995, knyha 4

Chrestomatija ukrajins’koji literatury XX st., za red. Je. Fedorenka ta P. Molara, Kyjiw 1997

formy oceny:

samodzielna wypowiedź na dany temat, dwa pisemne kolokwia w semestrze, pisemna praca semestralna

formy zaliczenia:

egzamin po 1 semestrze - pisemny oraz ustny

Gramatyka opisowa języka ukraińskiego

Obejmuje zaznajomienie studentów ze wszystkimi podsystemami współczesnego języka ukraińskiego (systemem fonetycznym, słowotwórczym, morfologicznym i składniowym), oraz z elementami leksykologii i leksykografii ukraińskiej. Przedmiot prowadzony jest w formie wykładu kursowego (30 godz. w semestrze) oraz ćwiczeń. Trwa cztery semestry (rok I i II). Każdy semestr kończy się zaliczeniem na podstawie pisemnych prac kontrolnych oraz kolokwium ustnego. Na końcu każdego roku odbywa się egzamin pisemny (test) oraz ustny z całości materiału przerobionego w ciągu dwóch semestrów.

Gramatyka opisowa języka ukraińskiego I

wykład kursowy, sem. 1-2, 2 godz. tyg. pkt. 1 + 2

dr Bożena Zinkiewicz-Tomanek

ćwiczenia sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 3 + 4

mgr Anna Budziak

Tematyka:

Semestr I - Fonetyka. Fonetyka z elementami fonologii (dźwięk a litera, system samogłoskowy i system spółgłoskowy języka ukraińskiego; fonemy i ich alofony, opozycje fonologiczne). Słowotwórstwo. Analiza słowotwórcza i analiza morfemowa wyrazu. Znaczenie słowotwórcze. Procesy historyczne w strukturze słowotwórczej wyrazu. Leksykologia. Forma a znaczenie wyrazu - polisemia, synonimia, antonimia, homonimia. Leksyka języka ukraińskiego ze względu na nacechowanie stylistyczne, zakres użycia, sferę funkcjonowania oraz pochodzenie. Leksykografia - typy słowników, najważniejsze słowniki języka ukraińskiego.

Semestr II - Morfologia. Znaczenie gramatyczne, forma gramatyczna wyrazu. Kategorie gramatyczne. Podział na części mowy. Rzeczownik: klasyfikacja semantyczna rzeczowników, gramatyczne kategorie rzeczownika. Deklinacje. Przymiotnik: Klasyfikacja semantyczna przymiotników. Odmiana przymiotników, stopniowanie przymiotników jakościowych. Liczebnik: Klasyfikacja semantyczna liczebników i ich odmiana. Łączliwość syntaktyczna. Zaimek: Klasyfikacja znaczeniowa i funkcjonalna zaimków. Odmiana zaimków.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Suczasna ukrajins’ka mowa, awtors’kyj kolektyw - O.D. Ponomariw (keriwnyk), Kyjiw 1997

L.J. Szewczenko, W.W. Rizun, J.W. Łysenko, Suczasna ukrajins’ka mowa. Dowidnyk, za red. O.D. Ponomariwa, Kyjiw 1993

Suczasna ukrajins’ka mowa, za red. M.J. Pluszcz, Kyjiw 1994

  1. J. Pluszcz, N.J. Hrypas, Ukrajins’ka mowa. Dowidnyk, Kyjiw 1990

    2. Suczasna ukrajins`ka literaturna mowa, za red. A.P. Hryszczenki, Kyjiw 1997

  2. Łesiw, Szkilna hramatyka ukrajins’koji mowy, Warszawa 1995

Gramatyka opisowa języka ukraińskiego II

wykład kursowy, sem. 1-2, 2 godz. tyg. pkt. 1 + 2

dr Bożena Zinkiewicz-Tomanek

ćwiczenia, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 3 + 4

dr Bożena Zinkiewicz-Tomanek, mgr Anna Budziak

Tematyka:

Semestr I - Morfologia. Czasownik: Kategorie gramatyczne czasownika. Koniugacja. Imiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe. Czasowniki bezosobowe. Predykatywne formy na -no, -to. Przysłówek: Klasyfikacja przysłówków. Stopniowanie przysłówków jakościowych. Tworzenie przysłówków. Kategoria stanu: Klasyfikacja semantyczna i opis funkcjonalny. Przyimek, Spójnik, Partykuła, Wykrzyknik: Znaczenie (klasyfikacja semantyczna) i funkcja.

Semestr II - Składnia. Grupa syntaktyczna a zdanie. Związki syntaktyczne między wyrazami i między zdaniami. Grupa syntaktyczna: połączenia predykatywne i niepredykatywne. Rodzaje związku podrzędnego: związek zgody, rządu i przynależności. Typy ustosunkowań. Zdanie: Predykatywność, modalność, intonacja. Zdanie pojedyncze a zdanie złożone. Zdanie proste (pojedyncze) - części główne (podmiot i orzeczenie) i poboczne (przydawka, dopełnienie i okolicznik). Sposoby wyrażenia poszczególnych części zdania. Różne funkcje składniowe bezokolicznika i ich uwarunkowania semantyczne-syntaktyczne. Jednorodne części zdania. Wyodrębnione części zdania. Wyrazy nie pełniące funkcji części zdania: wtrącenia, zwroty. Zdanie złożone - zdania bezspójnikowe i spójnikowe. Zdania współrzędnie i podrzędnie złożone. Zdania wielokrotnie złożone.

Podstawowa literatura przedmiotu:

L.J. Szewczenko, W.W. Rizun, J.W. Łysenko, Suczasna ukrajins’ka mowa. Dowidnyk, za red. O.D. Ponomariwa, Kyjiw 1993

I. P. Wychowanec’, Hramatyka ukrajins’koji mowy. Syntaksys, Kyjiw 1993

Suczasna ukrajins’ka mowa. Syntaksys, za red. O.D. Ponomariwa, Kyjiw 1994

Suczasna ukrajins’ka mowa, za red. M.J. Pluszcz, Kyjiw 1994

M. Łesiw, Szkilna hramatyka ukrajins’koji mowy, Warszawa 1995

Gramatyka opisowa języka polskiego

konwersatorium, I rok, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 3

dr Dorota Kiebzak-Mandera (Katedra Językoznawstwa Ogólnego i Indoeuropejskiego)

Tematyka:

Celem zajęć jest zapoznanie słuchaczy z systemem gramatycznym współczesnej polszczyzny i metod jego zapisu. Punktem wyjścia będzie opis składniowy, od którego będzie się przechodzić do zagadnień morfologii, morfonologii i fonologii.

Podstawowa literatura przedmiotu:

R. Grzegorczykowa, Wykłady ze składni polskiej, Warszawa 1996 lub wyd. nast.

A. Nagórko, Zarys gramatyki polskiej (ze słowotwórstwem), wyd. III rozszerzone lub nast.,

Warszawa 1998

Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, pod red. R. Grzegorczykowej, R. Laskowskiego, H. Wróbla, wyd. II zmienione, Warszawa 1998

formy oceny:

aktywny udział w zajęciach, przedstawienie referatu na podany temat

formy zaliczenia:

egzamin ustny

Wstęp do literaturoznawstwa

Celem zajęć jest uporządkowanie podstawowych pojęć z zakresu poetyki opisowej (z elementami poetyki historycznej) jako narzędzi analizy dzieła literackiego na różnych jego poziomach, oraz analizy całościowej (kształtowanie umiejętności warsztatowych).

Wstęp do literaturoznawstwa I

konwersatorium, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 2 + 2

mgr Janusz Szlifiński

Tematyka:

Semestr I - Zajęcia mają na celu wprowadzenie w zakres tematyki i pojęć związanych z analizą dzieła literackiego. Obejmują wprowadzenie do nauki o literaturze oraz poszczególnych jej działów, systematykę terminologii literaturoznawczej, a także problematykę dzieła literackiego i jego istnienia w otoczeniu kulturowym. Przedmiot wprowadza również znajomość sposobów kształtowania tekstu w zakresie leksyki, przekształceń semantycznych (frazeologizmów, tropiki), składni poetyckiej oraz form stylizacji.

Semestr II - Tematem i materiałem zajęć jest wersyfikacja ukraińska w rozwoju historycznym, z uwzględnieniem specyfiki językowo-stylistycznej. Zajęcia o charakterze praktycznym (warsztatowym): klasyfikacja i interpretacja wersologiczna utworu poprzez opanowanie języka pojęciowego i analizy formy wierszowej.

Podstawowa literatura przedmiotu:

A.Kulawik, Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Kraków 1994 (poprz. wyd. W-wa 1990)

B.Chrząstowska, S. Wysłouch, Poetyka stosowana (kilka wydań)

E.Papla, Poetyka. Skrypt dla studentów filologii ukraińskiej. Część I i II. Kraków 1994

H. Sydorenko, Zarys wersyfikacji ukraińskiej, Wrocław 1961

formy oceny:

prace pisemne w semestrze, aktywność na zajęciach, znajomość omawianej tematyki

formy zaliczenia:

kolokwia (ustne i pisemne)

Wstęp do literaturoznawstwa II

(analiza dzieła literackiego)

konwersatorium, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 3

mgr Janusz Szlifiński

Tematyka:

Tematyka przedmiotu obejmuje podstawowe kategorie opisujące utwór literacki, takie jak świat przedstawiony i jego elementy składowe, kompozycję dzieła literackiego, oraz kształtowanie czasu i przestrzeni w utworze literackim, jak również podział tekstów literackich ze względu na zastosowane formy podawcze, z uwzględnieniem poszczególnych form gatunkowych.

Podstawowa literatura przedmiotu:

A.Kulawik, Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Kraków 1994 (poprz. wyd. W-wa 1990)

E.Miodońska-Brookes i in., Zarys poetyki (kilka wydań)

M.Głowiński i in., Zarys teorii literatury (kilka wydań)

formy oceny:

prace pisemne w semestrze, aktywność na zajęciach, znajomość omawianej tematyki

formy zaliczenia:

kolokwia (pisemne i ustne)

Wstęp do językoznawstwa

konwersatorium, I rok, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 2

dr Dorota Kiebzak-Mandera (Katedra Językoznawstwa Ogólnego i Indoeuropejskiego)

Tematyka:

Językoznawstwo – naukowe badanie języka. Działy językoznawstwa. Językoznawstwo jako nauka opisowa. Językoznawstwo a filologia. Język jako system znaków. Cechy języka. Prymat języka mówionego nad pisanym. Nabywanie języka w ontogenezie: przyswajanie przez dzieci pierwszego języka. Struktura języka. Kategorie gramatyczne. Klasyfikowanie języków świata: rodziny i ligi językowe, klasyfikacja typologiczna. Refleksje nad językiem: Indie, starożytność, średniowiecze, czasy nowożytne. Początki językoznawstwa naukowego. Nowsze spojrzenie na język: gramatyka tranformacyjno-generatywna N. Chomsky’ego oraz językoznawstwo kognitywne: Metafory w naszym życiu. Język jako jedna z dziedzin kultury: W. von Humboldt, E. Sapir & B. Whorf, B. Malinowski. Akty mowy: K. Bühler , R. Jakobson. Funkcje mowy. Dorobek tzw. oksfordzkiej szkoły filozofii języka: J. Austin, L. Wittgenstein. Składniki wypowiedzeń: znaczenie, intencja (modalność), charakterystyka czasowa, presupozycje itp. Semantyka a pragmatyka.

Podstawowa literatura przedmiotu:

J. Fisiak, Wstęp do współczesnych teorii lingwistycznych, 1978

A. Furdal, Językoznawstwo otwarte, Wrocław, Warszawa, Kraków 2000

J. Lyons, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa 1976

E., Łuczyński, J. Maćkiewicz, Językoznawstwo ogólne: wybrane zagadnienia, Gdańsk 2000

K. Polański, (red.) Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław, Warszawa, Kraków 1993

E. Tabakowska, Gramatyka i obrazowanie. Wstęp do językoznawstwa kognitywnego, Kraków 1995

formy oceny:

samodzielna wypowiedź na zadany temat, zreferowanie podanego problemu na podstawie wybranej literatury przedmiotu

formy zaliczenia:

kolokwium pisemne

Wstęp do filologii sŁowiańskiej

konwersatorium, I rok, sem. 2, 2 godz. tyg., pkt. 2

dr Dorota Kiebzak-Mandera (Katedra Językoznawstwa Ogólnego i Indoeuropejskiego)

Tematyka:

Indoeuropejska rodzina językowa: rozpad wspólnoty, migracje ludów, rozpad wspólnoty językowej.

Pochodzenie Słowian. Praojczyzna Słowian. Język prasłowiański. Metody rekonstrukcji języka. Charakterystyka struktury. Kultura i religia dawnych Słowian. Rozpad wspólnoty słowiańskiej: Słowianie wschodni, zachodni i południowi. Działalność Cyryla i Metodego. Język staro-cerkiewno-słowiański. Pismo Słowian. Najstarsze zabytki piśmiennictwa słowiańskiego. Języki słowiańskie współcześnie.

Podstawowa literatura przedmiotu:

L. Bednarczuk (red), Języki indoeuropejskie, Warszawa 1986

L. Leciejewicz (red.) Mały Słownik kultury dawnych Słowian, Warszawa 1990

L. Moszyński, Wstęp do filologii słowiańskiej, Warszawa 1984

formy oceny:

praca pisemna - recenzja artykułu lub książki o tematyce paleoslawistycznej

formy zaliczenia:

kolokwium zaliczeniowe

Gramatyka języka staro-cerkiewno-sŁowiańskiego

konwersatorium, I rok, sem. 2, II rok, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 2 + 4

mgr Agata Skurzewska

Tematyka:

I rok, semestr II - Fonetyka. Fonetyka opisowa języka scs: klasyfikacja samogłosek i spółgłosek, struktura sylaby, akcent. Fonetyka historyczna scs: stosunek samogłosek i spółgłosek scs do prasłowiańskich i praindoeuropejskich. Procesy fonetyczne na gruncie prasłowiańskim. Alternacje. Praktyczne zastosowanie metody historyczno-porównawczej.

II rok, semestr I - Morfologia. Rzeczownik - system deklinacyjny. Zaimek - klasyfikacja i odmiana. Przymiotnik - deklinacja prosta i złożona, stopniowanie. Liczebnik - klasyfikacja i odmiana. Czasownik - dwa tematy czasownika, podział na koniugacje, budowa i pochodzenie form czasownikowych, nieodmienne formy czasownika, imiesłowy, czasowniki nieregularne.

Składnia. Osobliwe konstrukcje składniowe.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Cz. Bartula, Podstawowe wiadomości z gramatyki staro-cerkiewno-słowiańskiej na tle porównawczym, Warszawa 1981

T. Lehr-Spławiński, Cz. Bartula, Zarys gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, wyd. 1-6,

T. Brajerski, Język staro-cerkiewno-słowiański, Lublin 1977

S. Słoński, Gramatyka języka starosłowiańskiego, Warszawa 1950

A.A. Diemientjew, Sbornik zadacz i uprażnienij po starosławianskomu jazyku, Moskwa 1975

formy oceny:

czytanie i tłumaczenie tekstów scs, pisemne prace kontrolne, sprawdziany ustne

formy zaliczenia:

egzamin ustny w oparciu o wybrany tekst

Historia Ukrainy

Obejmuje historię narodu i państwowości ukraińskiej od początków państwa kijowskiego do czasów teraźniejszych. Przedmiot trwa trzy semestry i obejmuje wykład kursowy (30 godz. w semestrze) i konweratorium (30 godz. w semestrze). Przedmiot kończy się w sesji zimowej II roku egzaminem ustnym z całości materiału.

Podstawowa literatura przedmiotu:

W.A. Serczyk, Historia Ukrainy, Warszawa 1990

O. Subtelny, Ukraine. Ukrajina. Istorija, Kyjiw 1991

D. Doroszenko, Narys istoriji Ukrajiny, Kyjiw 1991

T.A. Olszański, Historia Ukrainy XX w., Warszawa 1997

Historia Ukrainy I

wykład, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt.1 + 1

konwersatorium, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 2 + 2

dr Jarosław Moklak (Instytut Historii)

Tematyka:

Semestr I - Ukraina - kraj pomiędzy Polską a Rosją. Rozwój języka i narodowości ukraińskiej. Ruś Kijowska - okres rozkwitu i upadek. Państwo halicko-wołyńskie - pomiędzy Portą a Rzymem. Państwo litewsko-ruskie. Unia lubelska. Kozaczyzna (geneza) i pierwsze powstania kozackie. Prawosławie i Unia Brzeska.

Semestr II - Powstanie Bohdana Chmielnickiego i unia perejasławska. Wyhowski i Ugoda Hadziacka. Doroszenko i orientacja na Turcję. Jurij Chmielnicki i druga unia perejasławska. Ukraina w wojnie północnej. Lewobrzeże w XVIII wieku. Prawobrzeże w XVIII wieku.

Podstawowa literatura przedmiotu:

W.A. Serczyk, Historia Ukrainy, Warszawa 1990

O. Subtelny, Ukraine. Ukrajina. Istorija, Kyjiw 1991

D. Doroszenko, Narys istoriji Ukrajiny, Kyjiw 1991

formy oceny:

aktywny udział w zajęciach, sprawdzian pisemny

formy zaliczenia:

kolokwium zaliczeniowe po każdym semestrze

Historia Ukrainy II

wykład, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 2

konwersatorium, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 3

dr Jarosław Moklak (Instytut Historii)

Tematyka:

Semestr I - Ukraiński ruch narodowy w Galicji w XIX wieku. Ukraiński ruch narodowy na Ukrainie rosyjskiej w XIX wieku. Zachodnioukraińska Republika Ludowa - powstanie i upadek. Walka o państwo ukraińskie nad Dnieprem. Kwestia ukraińska w II Rzeczypospolitej. Ukraina radziecka w latach 20-tych i 30-tych. Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińska Powstańcza Armia - program polityczny, taktyka walki. Kwestia ukraińska w PRL (1945-1956). Ukraiński ruch dysydencki w ZSRR.

Podstawowa literatura przedmiotu:

W.A. Serczyk, Historia Ukrainy, Warszawa 1990

O. Subtelny, Ukraine. Ukrajina. Istorija, Kyjiw 1991

D. Doroszenko, Narys istoriji Ukrajiny, Kyjiw 1991

T.A. Olszański, Historia Ukrainy XX w., Warszawa 1997

formy oceny:

aktywny udział w zajęciach, sprawdzian pisemny

formy zaliczenia:

egzamin z całości materiału przerobionego w ciągu trzech semestrów

WspóŁczesne życie literackie Ukrainy

konwersatorium, I rok, sem. 2, 2 godz. tyg., pkt. 2

mgr Olga Kich-Masłej

Przedmiot stanowi wprowadzenie do zagadnień związanych z najnowszymi zjawiskami literackimi na Ukrainie. Prowadzony jest przez jeden semestr (30 godz.) w formie konwersatorium.

Tematyka:

Współczesna literatura ukraińska od 1956 r. do początków lat 90-tych. “Szestydesiatnyky, postszestydesiatnyky, wisimdesiatnyky” (poezja, proza, esej). Czasopiśmiennictwo. Literatura poza granicami Ukrainy. Literatura okresu transformacji: przywracanie nazwisk i tytułów. “Postmodernizm” w literaturze ukraińskiej. Poszukiwania, dyskusje. Nowe pokolenie poetów i prozaików.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Rybo-Wino-Kur, Antologia literatury ukraińskiej ostatnich 20-tu lat, wybór, opracowanie i przedmowa O. Hnatiuk, Warszawa 1994

Istorija ukrajins’koji literatury XX st.,kn. 2, cz. II (1960-1990), Kyjiw 1995

Ukrajins’ke słowo. Chrestomatija ukrajins’koji literatury ta literaturnoji krytyky (u czotyrioch knyhach), Kyjiw 1993-1995

Literaturoznawczyj slownyk-dowidnyk, Kyjiw 1997

Ukrajins’ka literatura XX st. (pohlad u kinci tysiaczolittja), red. J. Sołot, Kyjiw 1997

formy oceny:

odpowiedzi ustne - analiza wybranych tekstów literackich

formy zaliczenia:

prace semestralne

HISTORIA SZTUKI UKRAIŃSKIEJ

wykład, I rok, sem 1, 2 godz. tyg., pkt. 1

dr Małgorzata Smorąg-Różycka, dr Piotr Krasny (Instytut Historii Sztuki)

Tematyka:

Wykład obejmuje dzieje sztuki ruskiej od przyjęcia chrztu w 988 roku do zawarcia unii brzeskiej w 1596 roku. Prezentowane dzieła sztuki rozpatrywane są przede wszystkim pod kątem bizantyńskiego rodowodu średniowiecznej kultury ruskiej, wyrażającego się w adaptacji bizantyńskich formuł ikonograficznych i rysów stylowych, oraz tożsamości przesłania ideowego tj. wykładu wiary chrześcijańskiej ujętego w kategoriach neoplatońskiego mistycyzmu. Odrębne zagadnienie stanowią dzieła sztuki cerkiewnej zachowane w obecnych granicach Rzeczypospolitej ze szczególnym uwzględnieniem grupy bizantyńsko-ruskich fresków z fundacji Jagiellonów.

Podstawowa literatura przedmiotu:

J. Meyendorff, Teologia bizantyjska. Historia i doktryna, Warszawa 1984

Ch.Walter, Sztuka i obrządek kościoła bizantyńskiego, tłum. K.Malcharek,Warszawa 1992

Istorija ukrajins`koho mystectwa, t.1-6, za red. M. P. Bażan, t. I, Kyjiw 1966

A. Rуżycka-Bryzek Malarstwo bizantyńskie jako wykładnia prawd wiary. Recepcja na Rusi - drogi przenikania do Polski, "Summarium". Sprawozdania Towarzystwa Naukowego KUL, 22-23 (42-43), 1997, s. 121-140

M. Smorąg-Różycka, Kijów –sztuka, w: Encyklopedia Katolicka, t. VIII, Lublin 2000, szp. 1138-1141

formy zaliczenia:

zaliczenie na podstawie obecności

Praktyczna nauka języka zachodniego - rok I

do wyboru języki: angielski, francuski, niemiecki

- jako kontynuacja nauki języka ze szkoły średniej

ćwiczenia, 6 semestrów, 4 godz. tyg., pkt.2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 4

lektor ze Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych

Tematyka:

Omówienie zajęć w programie Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych

formy oceny:

obowiązkowe uczestnictwo w lektoracie, zaliczenie testów pisemnych, odpowiedź ustna

formy zaliczenia:

egzamin pisemny i ustny po 6 semestrach.

Łacina

ćwiczenia, I rok, sem. 1-2, II rok sem. 1, 2 godz. tyg., pkt.1 + 1 + 3

mgr Monika Bieniek (Studium Nauczania Języków Obcych)

Tematyka:

Wiadomości o strukturze języka łacińskiego (fleksja, składnia, leksyka). Przekład tekstu oryginalnego wybranych autorów (Fedrus, Katullus, Owidiusz, Horacy, Cyceron, Pliniusz Młodszy, Seneka). Poznanie podstawowych miar metrycznych w poezji łacińskiej (heksametr, dystych elegijny, metrum jambiczne, hendekasyllabus). Wybrane zagadnienia z kultury antycznej, historii starożytnej, mitologii Greków i Rzymian oraz literatury łacińskiej. Głównym celem lektoratu jest opanowanie języka w stopniu umożliwiającym studentowi samodzielne przetłumaczenie fragmentu tekstu oryginalnego z pomocą słownika.

Podstawowa literatura przedmiotu:

U. Jurewicz, L. Winniczuk, J. Żuławska, Język łaciński. Podręcznik dla lektoratów szkół wyższych, Warszawa, PWN 1997

L. Winniczuk, Lingua latina. Łacina bez pomocy Orbiliusza, Warszawa 1975

J. Wikarjuk, Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa 1972

K. Kumaniecki, Historia kultury starożytnej Grecji i Rzymu, Warszawa 1964

J. Parandowski, Mitologia, Warszawa 1990

formy oceny:

obowiązkowe uczestnictwo w lektoracie, zaliczenie testów pisemnych
w ciągu semestru, odpowiedź ustna

formy zaliczenia:

egzamin pisemny po 3 semestrach.

Historia języka ukraińskiego

Przedmiot obejmuje gramatykę historyczną z elementami historii ukraińskiego języka literackiego. Gramatyka historyczna języka ukraińskiego ma na celu nauczenie studentów czytania i tłumaczenia tekstów staroruskich i staroukraińskich oraz prawidłowej interpretacji wszelkich zmian fonetycznych, morfologicznych (częściowo: składniowych), jakie dokonały się na przestrzeni rozwoju języka ukraińskiego. Historia języka literackiego jest kontynuacją gramatyki historycznej języka ukraińskiego, w której szczególną uwagę zwraca się na pisemno-literackie funkcjonowanie ukraińskiego języka literackiego w ciągu tysiąca lat na Ukrainie (od XI wieku do dnia dzisiejszego). Przedmiot prowadzony jest w formie wykładu i ćwiczeń (po 30 godz. w ciągu dwóch semestrów) oraz konwersatorium (30 godz. w trzecim semestrze).

Historia języka ukraińskiego II

wykład, II rok, sem. 2, 2 godz. tyg., pkt. 1

dr hab. Adam Fałowski

ćwiczenia, II rok, sem. 2, 2 godz. tyg., pkt. 2

mgr Agata Skurzewska

Tematyka:

Wprowadzenie: Przedmiot i zadania gramatyki historycznej. Źródła wiedzy o historii języka ukraińskiego Geneza języka ukraińskiego Język ukraiński na tle innych języków słowiańskich. Historia terminu “ukraiński”. Fonetyka. System fonetyczno-fonologiczny języka staroruskiego w relacji do późnoprasłowiańskiego. Ogólnoruskie zjawiska fonetyczne okresu przedhistorycznego. Samogłoski jerowe, ich zanik w tzw. “słabych pozycjach” oraz konsekwencje tego procesu dla fonetyki i fonologii języków wschodniosłowiańskich (zwłaszcza: ukraińskiego). Zmiany głosowe nie związane bezpośrednio z zanikiem jerów. Morfologia. Przegląd poszczególnych kategorii gramatycznych odmiennych części mowy w ujęciu ewolucyjnym. Rzeczownik - rozwój kategorii liczby (dualis), przypadka (wołacz); żywotności; typy deklinacyjne i ich unifikacja.

Podstawowa literatura przedmiotu:

M.A. Żowtobriuch i in., Istoryczna hramatyka ukrajins’koji mowy, Kyjiw 1980

O.P. Bezpal’ko i in., Zbirnyk wpraw z istorycznoji hramatyky ukrajins’koji mowy, Kyjiw 1958

formy oceny:

prace domowe, pisemne prace kontrolne, ustne sprawdziany, analiza tekstów na zajęciach

formy zaliczenia:

kolokwium zaliczeniowe pisemne i ustne na końcu semestru

Historia języka ukraińskiego III

wykład, III rok, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 1

dr hab. Adam Fałowski

ćwiczenia, III rok, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 2

mgr Agata Skurzewska

konwersatorium, III rok, 2 godz. tyg., pkt 5

prof. dr hab. Wiesław Witkowski

Tematyka:

Semestr I - Gramatyka historyczna języka ukraińskiego: Zaimek - klasyfikacja i odmiana. Przymiotnik - deklinacja prosta i złożona przymiotników; stopniowanie. Liczebnik - klasyfikacja i odmiana. Czasownik - tematy formotwórcze czasownika; podział na koniugacje; rozwój podstawowych kategorii gramatycznych: czasu, trybu, strony, aspektu, osoby. Formy nieodmienne: infinitivus, supinum. Imiesłowy. Czasowniki nieregularne. Przysłówek - budowa i geneza. Składnia. Wybrane zagadnienia (zmiany w strukturze zdania pojedynczego i złożonego).

Podstawowa literatura przedmiotu:

M.A. Żowtobriuch i in., Istoryczna hramatyka ukrajins’koji mowy, Kyjiw 1980

O.P. Bezpal’ko i in., Zbirnyk wpraw z istorycznoji hramatyky ukrajins’koji mowy, Kyjiw 1958

Semestr II - Historia ukraińskiego języka literackiego. Język literacki Rusi Kijowskiej (jego stosunek do potocznego języka mówionego). Prace nad kodyfikacją tradycyjnej odmianki języka literackiego na Rusi Zachodniej (a szczególnie na Ukrainie) w XVI i XVII w. Szkolnictwo na ziemiach ukraińskich i jego rola w kształtowaniu się języka literackiego (języków literackich) ze szczególnym uwzględnieniem roli Kolegium (Akademii) w Kijowie. Tzw. Prosta mowa: jej początki, rozwój i zanik. Zakres funkcjonowania ukraińskiego języka literackiego od końca XVII do połowy XIX w. (ze szczególnym uwzględnieniem twórczości I. Kotlarewskiego i G. Skoworody). Twórcy nowożytnego języka literackiego na Ukrainie zachodniej. Kształtowanie się współczesnego (koniec XIX - pocz. XXI w.) ogólnoukraińskiego języka literackiego.

Podstawowa literatura przedmiotu:

P.P. Pluszcz, Narysy z istoriji ukrajins’koji literaturnoji mowy, Kyjiw 1960

W. Witkowski, Język ukraiński, Kraków 1968

formy oceny:

prace domowe, pisemne prace kontrolne, ustne sprawdziany, analiza tekstów na zajęciach

formy zaliczenia: egzamin ustny po trzech semestrach (łączny z gramatyki historycznej i historii języka literackiego)

Kultura duchowa SŁowian wschodnich

konwersatorium, II rok, sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 1

prof. dr hab. Aleksander Naumow (Katedra Filologii Słowiańskiej)

Tematyka:

Konwersatorium jest poświęcone kulturze duchowej Słowian prawosławnych i grekokatolickich. Wprowadza w krąg obrzędowości cerkiewnej (kalendarz, cykle, święta, posty, sakramenty i sakramentalia), także w powiązaniu z obyczajami ludowymi i w konfrontacji z praktyką Kościoła rzymskiego. Dużo uwagi poświęca się przejawom życia religijnego, typom duchowości u Słowian wschodnich, a także ikonografii, architekturze, wystrojowi świątyni, księgom liturgicznym itp.

Podstawowa literatura przedmiotu:

John Meyendorff, Teologia bizantyjska. Historia i doktryna, przeł. J. Prokopiuk, Warszawa 1984

A. Mień, Sakrament, słowo, obrzęd. Prawosławna służba Boża, przeł. Z. Podgórzec, Łuków 1990

W. Hryniewicz, Przeszłość zostawić Bogu. Unia i uniatyzm w perspektywie ekumenicznej, Opole 1995

Modlimy się z Kościołem Wschodnim. Modlitwy liturgii godzin, Wybór, przekład, opracowanie H. Paprocki, Warszawa 1995

formy oceny:

znajomość podanej literatury przedmiotu (należy zapoznać się z kilkoma pozycjami z podanej wcześniej listy)

formy zaliczenia:

kolokwium

Historia filozofii

wykład, II rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 1 + 3

dr hab. Miłowit Kuniński (Instytut Filozofii)

Tematyka:

Semestr I - Działy filozofii i główne stanowiska. Filozofia przedsokratejska - (Demokryt, Heraklit, pitagorejczycy). Początki metafizyki europejskiej - Parmenides, Zenon. Sofiści (Protagoras i inni). Sokrates - stosunek do sofistów, metoda sokratejska, intelektualizm i absolutyzm etyczny. Platon - teoria poznania (anamnesis), typy wiedzy i ich wartość poznawcza, teoria idei, teoria duszy, teoria cnót, etyka a polityka: paideia, teoria idealnego ustroju, hierarchia ustrojów. Arystoteles -filozofia teoretyczna a praktyczna. Główne szkoły etyczne: stoicyzm, epikureizm, sceptycyzm. Plotyn - miejsce człowieka w systemie Plotyna. Patrystyka: ojcowie Wschodu i Zachodu. Spór o uniwersalia. Filozofia scholastyczna. Św. Tomasz z Akwinu - związki z Arystotelesem, koncepcja bytu, dowody na istnienie Boga, teoria cnót, koncepcja władzy politycznej i państwa.

Semestr II - Franciszek Bacon. René Descartes (Kartezjusz) - sceptycyzm metodyczny i jego cel, reguły metody, sens tezy: Myślę, więc jestem, dowody na istnienie Boga, znaczenie Boga w filozofii Kartezjusza. Empiryzm brytyjski: John Locke , George Berkeley, David Hume. Idealizm niemiecki: Immanuel Kant, Georg Wilhelm, Soeren Kierkagaard. Pozytywizm: Auguste Comte, Karl Artur Schopenhauer - związki z Kantem i filozofią indyjską. Friedrich Nietzsche - teoria resentymentu, koncepcja nadczłowieka, krytyka moralności chrześcijańskiej. Fenomenologia Edmunda Husserla - kryzys filozofii a metoda fenomenologiczna. Filozofia dialogu i spotkania - wątki fenomenologiczne, hermeneutyczne, problem Boga. Postmodernizm w filozofii - relatywizm, wolność przed prawdą.

Podstawowa literatura przedmiotu:

W. Tatarkiewicz Historia filozofii, t.1-3, najnowsze wydania

F. Copleston, Historia filozofii, przeł. J.Marzęcki, t. 1-9, tomy wydane, Warszawa 1995

R. Hopkin, A. Stroll, Filozofia, przeł. J.Karłowski, N.Leśniewski, A.Przyłębski, Poznań 1994

P. Vardy, P. Grosch, Etyka, przeł. J.Łoziński, Poznań 1995

J. Didier , Słownik filozofii, przeł. K. Jarosz, Katowice 1993

Giovanni Reale, Historia filozofii nowożytnej, przeł. E.I.Zieliński, t. 1, 2, Lublin 1993, 1996

formy oceny i zaliczenia:

egzamin ustny według podanych wyżej tematów

Lektorat języka biaŁoruskiego lub rosyjskiego

ćwiczenia, II rok, sem. 2, III rok, sem. 1-2, IV rok sem. 1, 2 godz. tyg., pkt. 1 + 2 + 2 + 4

mgr Joanna Dubrowska, mgr Wacława Korzyn

(Zespół Wykładowców Języka Rosyjskiego)

Tematyka lektoratu języka rosyjskiego:

W zależności od poziomu zaawansowania językowego poszczególnych grup celem nauczania jest osiągnięcie kompetencji komunikacyjnej i lingwistycznej na poziomie średnim. Ćwiczenia w mówieniu: umiejętność reprodukcji przeczytanego lub usłyszanego tekstu, uczestniczenie w dialogu, polilogu i dyskusji, spontaniczne zachowania językowe w sytuacjach typowych, umiejętności komunikacyjne (wyrażenie podziękowania, aprobaty, prośby itp.). Percepcja tekstu fonicznego i graficznego: umiejętność rozumienia tekstu mówionego (radio, taśmy magnetofonowe); umiejętność analitycznego i syntetycznego czytania. Pisanie: zasady pisowni, interpunkcja, umiejętność reprodukowania opisu, dialogu, znanego tekstu. Materiał leksykalny: zasób słownictwa określa lektura tekstów, pomocy audialnych i wizualnych.

Podstawowa literatura przedmiotu (do wyboru):

  1. Jahn, L. Korycińska, Język rosyjski, Kraków 1999

M. Jahn, L. Korycińska, Poradnik ortograficzny dla Polaków. Język rosyjski, Kraków - Warszawa 1997

S. Chawronina, Mówimy po rosyjsku, "Russkij jazyk", Moskwa 1985

H. Granatowska, I. Danecka, Kak dieła? 2. Podręcznik języka rosyjskiego dla średnio zaawansowanych, Warszawa 1997

  1. Fidyk, T. Skup-Stundis, Nowe repetytorium. Język rosyjski, Warszawa 1998

formy zaliczenia:

pisemny i ustny egzamin badający poziom kompetencji komunikacyjnej i lingwistycznej po czterech semestrach

Tematyka lektoratu języka białoruskiego: Ogólne wiadomości o języku białoruskim. Praktyka językowa. Wyrabianie nawyków mowy potocznej. Osobliwości fonetyki języka białoruskiego. Podstawowe zasady ortografii i ortoepii białoruskiej. Bogactwo leksykalne języka białoruskiego. Frazeologia. Podstawy morfologii i składni.

Podstawowa literatura przedmiotu:

U. W. Aniczenka, Biełaruskaja mowa. Dapamożnik dla samaadukacyji, Mińsk 1998

A. A. Krywickij, A. I. Podłużnyj, Uczebnik biełaruskogo jazyka. Dla samoobrazowanija, Mińsk 1994

A. M. Bordowicz, A. A. Giruckij, Ł. W. Czernyszowa, Sopostawitielnyj kurs ruskogo i biełoruskogo jazykow, Mińsk 2000

Biełaruskaja mowa w tablicach i schemach, sost. W. P. Krasniej i in., Mińsk 2000

Ja. M. Adamowicz, N. Ł. Buraka, W. U. Liapioszkin, Kantrolnyja pracy pa biełaruskaj mowie, Mińsk 1996

formy zaliczenia:

egzamin ustny z praktycznej znajomości języka, praca pisemna z podstaw gramatyki.

Historia literatury powszechnej

wykład, III rok, sem. 2, IV rok, sem. 1, 2 godz. tyg. pkt. 2 + 4

dr hab. Włodzimierz Szturc (Instytut Filologii Polskiej)

Literatura powszechna - zarys historii i literatury europejskiej (z wykluczeniem literatur słowiańskich) od antyku greckiego po czasy najnowsze. Ponieważ nie można przeprowadzić pełnego kursu historii literatur narodowych Europy Zachodniej i USA, wykłady mają charakter komparatystyczny i powinny być tak, jako opcja komparatystyczna, traktowane. Przedmiot trwa dwa semestry, prowadzony jest w formie wykładu (30 godz. w semestrze).

Tematyka:

III rok semestr II - Estetyka Wschodu i estetyka Zachodu: Plotyn - Platon, Arystoteles - Demetrios z Bizancjum. Epopeje Homera. Teatr i dramat starożytnej Grecji wobec mitów i historii. Dramat starożytnego Rzymu. Retoryka Cycerona i Kwintyliona - teorie i style wymowy. Horacy. “Eneida” Wergiliusza i jej związki z literaturą ukraińską. Średniowieczny dramat rycerski, zachodnie mity literackie. Dramat średniowiecza. Początki literatur narodowych: Włochy, Francja, Niemcy. Boccaccio - “Dekameron”. Dante - “Boska komedia”. Petrarka, literatura prowansalska, meistersingerzy. Szekspir i Calderon de la Barca. Temat: wielki teatr świata. Temat: obrazy śmierci w literaturze XVII w. Melancholia. Klasycyzm francuski: Racine, Corneille. Temat: sztuka ogrodowa i obrazy wszechświata w XVII i XVIII w. Rousseau - Voltaire. Goethe - Schiller, klasyka weimarska. “Faust”.

IV rok semestr I - Dramat romantyczny w Europie. Powieść gotycka i horror story. Poeci jezior. Byron. Poemat dygresyjny w Europie. Teoria ironii romantycznej. Romantyzm niemiecki a angielski. Powieść francuska: Balzac - Hugo - Stendhal. Pokolenie 1830 w Europie (de Nerval, Heine). Baudelaire i nowa poezja. Symboliści francuscy. Rimbaud a Meterlinck. Rilke - Trakl - Nietzsche - Wedekind - George - Kafka. Powieść Prousta i powieści Joyce’a. Literatura amerykańska - od Poe’go do szkoły nowojorskiej 1959 r. Milan Kundera przeciw Dostojewskiemu. Dostojewski - Tołstoj - inspiracje (Camus, Butor). Eseistyka i powieść iberoamerykańska. Beckett. Dramat XX w. Poezja Elliota i Ezry Paunda. Nobliści literatury XX w.

Podstawowa literatura przedmiotu:

J.Heistein, Historia literatury włoskiej, Ossolineum 1994

P. Mroczkowski, Zarys historii literatury angielskiej, Ossolineum 1993

M. Strzałkowska, Historia literatury hiszpańskiej, Ossolineum 1994

M. Szyrocki, Historia literatury niemieckiej, Ossolineum 1971

M. Strzałkowska, Historia literatury francuskiej, Ossolineum 1994

formy oceny:

samodzielne przygotowanie tematu

formy zaliczenia:

egzamin po II semestrze

Translatoryka

wykład, III rok, sem. 1-2, 1 godz. tyg., pkt. 1 + 1

dr B. Łazarczyk (Katedra Literatury i Kultury Rosyjskiej)

konwersatorium, III rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 3 + 5

mgr Żanna Ostrzyńska

Tematyka:

Status, zakres i działy przekładoznawstwa. Interdyscyplinarny charakter translatoryki. Główne koncepcje teoretyczne współczesnej nauki o przekładzie. Uściślenia terminologiczno-pojęciowe. Typologia tłumaczeń. Istota zjawiska przekładu międzyjęzykowego. Pole manewru tłumacza i chwyty techniki przekładowej. Specyfika tłumaczenia literackiego. Przekład a komparatystyka. Tłumaczenie w ramach języków pokrewnych. Ułatwienia i pułapki. Kulturoznawstwo a przekład. Realia, koloryt miejscowy i historyczny. Zadania, sposoby i możliwości uprawiania krytyki przekładu artystycznego. Krytyka przekładu a krytyka literacka. Metody analizy, interpretacji i wartościowania tłumaczeń. Zmienność koncepcji translatorskich. “Szkoły” przekładu. Zjawisko serii tłumaczeniowej. Pojęcie strategii translatorskiej. Problem uwspółcześniania lub archaizacji tłumaczonego tekstu. Miejsce przekładu w międzynarodowej komunikacji językowej i wymianie dóbr kultury. W ramach ćwiczeń praktycznych studenci doskonalą swoje umiejętności przekładowe na różnych tekstach o rosnącej skali trudności. Prowadzone są różne typy ćwiczeń tłumaczeniowych (tłumacz. pisemne: tłumacz. tekstów nieliterackich i literackich; tłumacz. ustne: konsekutywne, symultaniczne; tłumacz. stałych związków językowych), ćwiczenia wdrażające umiejętności przekładowe, ćwiczenia związane z przypadkami utrudnionej przekładalności, doskonalenie warsztatu tłumaczeniowego. Głównym celem zajęć jest wyrobienie prawidłowych nawyków przy rewerbalizacji różnego typu tekstów. Ćwiczenia przekładowe są jednocześnie niezbędnym elementem procesu nauczania języka obcego.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Tezaurus terminologii translatorycznej, red. J. Jukszyn, Warszawa 1993

S. Barańczak, Ocalone w tłumaczeniu. Szkice o warsztacie tłumacza poezji z dołączeniem małej antologii przekładów, Poznań 1992

T. Grosbart, Teoretyczne problemy przekładu literackiego w ramach języków bliskopokrewnych (Na materiale języka polskiego i języków wschodniosłowiańskich), Łódź 1984

U. Kozłowska, O przekładzie tekstu naukowego (na materiale tekstów językoznawczych), Warszawa 1995

M. Krzysztofiak, Przekład literacki we współczesnej translatoryce, Poznań 1996

formy oceny i zaliczenia:

zaliczenie w sesji zimowej jest uwarunkowane wykonaniem tłumaczenia tekstu przygotowanego przez prowadzącego. Zaliczenie w sesji letniej warunkuje przygotowanie tłumaczenia samodzielnie wybranego przez studenta tekstu o dowolnej tematyce (z języka ukraińskiego na polski lub odwrotnie) wraz z własnym translatorskim komentarzem. Wymagany jest także brudnopis przekładu, dokumentujący zmagania z tekstem.

Zarys literatury rosyjskiej

wykład, IV rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 2 + 2

dr hab. Krystyna Pietrzycka-Bohosiewicz (Katedra Literatury i Kultury Rosyjskiej)

Wykład ogólnouniwersytecki dla neofilologów. Omówienie przedmiotu w informatorze filologii polskiej.

Teoria literatury z metodologią

wykład, IV rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 3 + 5

wakat

Omówienie przedmiotu w informatorze Filologii Rosyjskiej.

Gramatyka porównawcza języków sŁowiańskich

konwersatorium, IV rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 3 + 5

dr hab. Adam Fałowski

Tematyka:

Przedmiot obejmuje następujące zespoły zagadnień: Język prasłowiański. Ogólnoprasłowiańskie zjawiska fonetyczne i fleksyjne. Podziały dialektalne prasłowiańszczyzny. Archaizmy i innowacje fonetyczne, gramatyczne i leksykalne w obrębie poszczególnych zespołów języków słowiańskich. Refleksy wybranych cech fonetycznych języka prasłowiańskiego we współczesnych językach słowiańskich (np. jerów, samogłosek nosowych, sonantów, samogłoski jat’, połączeń *tj, *dj). Ewolucja kategorii gramatycznych imion i czasownika. Przegląd i charakterystyka współczesnych języków słowiańskich. Omówienie cech graficznych, fonetycznych i fleksyjnych (rzadziej: składniowych), charakteryzujących poszczególne języki słowiańskie. Krótki zarys historii języków literackich. Zajęcia praktyczne. Przesłuchiwanie nagranych przez native-speakerów na taśmie magnetofonowej paralelnych tekstów słowiańskich. Czytanie przesłuchanych wcześniej tekstów. Wychwytywanie cech graficznych, ortograficznych oraz ćwiczenie wymowy. Identyfikowanie osobliwości fonetycznych i gramatycznych danego języka. Analiza słownictwa.

Podstawowa literatura przedmiotu:

Z. Stieber, Zarys gramatyki porównawczej języków słowiańskich, Warszawa 1979

F. Sławski, Języki słowiańskie [w:] Języki indoeuropejskie. Pod red. L. Bednarczuka, Warszawa 1988, s.907-1005

Slawianskije jazyki, pod red. A.G. Szyrokowoj i W.P. Gudkowa, Moskwa 1977

formy oceny:

aktywność na zajęciach, referaty (na temat historii języków literackich)

formy zaliczenia:

egzamin po 2 semestrach na wybranych tekstach słowiańskich

Język starogrecki

wykład, IV rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 2 + 2

mgr M. Zatorski (Studium Nauczania Języków Obcych)

Tematyka:

Kurs obejmuje podstawy gramatyczne i leksykalne języka starogreckiego. Zajęcia uczą czytania tekstu greckiego, tłumaczenia prostych zdań i konstrukcji gramatycznych, w oparciu o czytanki z podręcznika, a także wprowadzają elementy wiedzy o cywilizacji antycznej i wczesnochrześcijańskiej z uwzględnieniem jej wpływu na język i kulturę Słowian.

Semestr I - Rzeczowniki i przymiotniki I i II deklinacji, czasowniki I koniugacji, składnia AcI, II deklinacja rzeczownika.

Semestr II - Czas przeszły czasownika, imiesłowy, zaimki oraz analiza tekstów: fragmenty poezji starogreckiej i Ewangelii.

Podstawowa literatura przedmiotu:

H. Bardski, E koin dialektos, podręcznik do nauki języka greckiego Nowego Testamentu

A. K. Korusowie, Hellenike glotta, Warszawa 1997

formy zaliczenia:

zaliczenie z oceną na podstawie frekwencji, dwu kolokwiów w każdym semestrze, sprawdzenia umiejętności poprawnego czytania tekstu greckiego i znajomości podstawowego słownictwa

Seminarium magisterskie IV

spec. literaturoznawcza

seminarium, IV rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 4 + 8

prof. dr hab. Włodzimierz Mokry

Tematyka:

brak aktualnych danych

formy oceny:

referowanie literatury przedmiotu, referaty i dyskusja na temat dotyczący odpowiednich wartości w ujęciu filozoficznym, prezentacja wstępnego rozdziału pracy

formy zaliczenia:

pierwszy rozdział pracy magisterskiej

Seminarium magisterskie IV

spec. językoznawcza

seminarium, V rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 10 + 12

prof. dr hab. Wiesław Witkowski, dr hab Adam Fałowski

Tematyka:

brak aktualnych danych.

formy oceny:

dyskusje, referowanie literatury przedmiotu, założenia teoretyczne i metodyczne, gromadzenie i klasyfikowanie materiału, ogólna koncepcja pracy.

formy zaliczenia:

zaliczenie po każdym semestrze (po drugim - na podstawie zredagowania planu pracy i złożenia roboczej wersji rozdziału wstępnego).

Seminarium magisterskie V

spec. historycznoliteracka

seminarium, V rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 10 + 12

prof. dr hab. Włodzimierz Mokry

formy oceny: omówienie problemów ogólnie związanych z epoką i tematyką analizowanych dzieł; referowanie poszczególnych rozdziałów i dyskusja nad nimi.

formy zaliczenia: zaliczenie na podstawie stopnia zaawansowania pracy (I sem.) i jej ukończenia (II sem.).

Seminarium magisterskie V

spec. językoznawcza

seminarium, IV rok, sem. 1-2, 2 godz. tyg., pkt. 4 + 8

dr hab. Adam Fałowski

Tematyka:

Zasadniczo tematyka prac magisterskich skupia się wokół zagadnień nowożytnej leksykografii ukraińskiej (1 poł. XIX w.), leksykologii historycznej języka ukraińskiego na tle porównawczym, etnolingwistyki (język a kultura duchowa Słowian wsch.) oraz piśmiennictwa religijnego XVI w. (język katechizmów zachodnioruskich).

formy oceny:

dyskusje, referowanie literatury przedmiotu, założenia teoretyczne i metodyczne, gromadzenie i klasyfikowanie materiału, ogólna koncepcja pracy.

formy zaliczenia:

zaliczenie na podstawie stopnia zaawansowania pracy (I sem.); przedstawienie ukończonej pracy magisterskiej (II sem.).